Autor: Zuzanna Wikar<\/p>\n
Wraz z rozwojem Internetu, a razem z nim medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, blog\u00f3w i innych \u015brodk\u00f3w przep\u0142ywu informacji umo\u017cliwiaj\u0105cych bezpo\u015bredni kontakt z obywatelami nauka zacz\u0119\u0142a budzi\u0107 coraz wi\u0119ksze zainteresowanie. Co\u015b, co do tej pory zdawa\u0142o si\u0119 odleg\u0142e i obce, teraz znalaz\u0142o si\u0119 na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Naukowcy, w tym uznane autorytety, przestali by\u0107 postaciami, o kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 w prasie lub zobaczy\u0107 czasami w programie telewizyjnym albo us\u0142ysze\u0107 podczas audycji w radio, ale tak naprawd\u0119 o ich pracy niewiele by\u0142o wiadomo. Stali si\u0119 zwyk\u0142ymi u\u017cytkownikami r\u00f3\u017cnych portali, np. Facebooka, z kt\u00f3rymi ka\u017cdy mo\u017ce podyskutowa\u0107 czy obejrze\u0107 zdj\u0119cia z ich pracy. Ten bezpo\u015bredni kontakt i rosn\u0105ce zainteresowanie obywateli stworzy\u0142y pole do rozwoju nauki obywatelskiej (ang. Citizen Science).
\nNauka obywatelska pozwala ka\u017cdej ch\u0119tnej osobie zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w badania naukowe, dzi\u0119ki czemu obywatele poznaj\u0105, jak praca naukowca wygl\u0105da od kuchni i maj\u0105 wi\u0119kszy wp\u0142yw na to, czym w danym momencie nauka si\u0119 zajmuje. Z kolei badacze uzyskuj\u0105 w ten spos\u00f3b wi\u0119ksze bazy danych i mog\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 zagadnieniami, kt\u00f3re by\u0142y trudne, a czasem wr\u0119cz niemo\u017cliwe do zbadania tradycyjnymi metodami. Programy nauki obywatelskiej szczeg\u00f3lnie dobrze sprawdzaj\u0105 si\u0119 w badaniach rozmieszczenia r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w ro\u015blin i zwierz\u0105t i przyczyniaj\u0105 si\u0119 do skuteczniejszej ich ochrony.
\nTakie inicjatywy ciesz\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 m.in. w Wielkiej Brytanii, w kt\u00f3rej funkcjonuje wiele stowarzysze\u0144 zrzeszaj\u0105cych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w przyrody, czasami bardzo wyspecjalizowanych, np. zajmuj\u0105cych si\u0119 d\u017cd\u017cownicami czy mchami, a czasami o szerszych zainteresowaniach. Wykorzystanie nauki obywatelskiej przynios\u0142o owocne wyniki w badaniach brytyjskich nietoperzy, pozwalaj\u0105c na zbudowanie du\u017cej bazy danych o ich aktywno\u015bci. W ubieg\u0142ych latach tak\u017ce w Holandii realizowano du\u017cy projekt, dotycz\u0105cy aktywno\u015bci tych ssak\u00f3w oparty o nagrywanie sygna\u0142\u00f3w echolokacyjnych umo\u017cliwiaj\u0105cych identyfikacj\u0119 gatunk\u00f3w. Uczestniczy\u0142o w nim ok. 100 zespo\u0142\u00f3w wolontariuszy. Do tej pory przeprowadzenie nas\u0142uch\u00f3w detektorowych na tak\u0105 skal\u0119 nie by\u0142o mo\u017cliwe. Nawet je\u015bli uniwersytety lub organizacje dysponowa\u0142y odpowiedni\u0105 liczb\u0105 sprz\u0119tu, stale brakowa\u0142o r\u0105k do jego obs\u0142ugi.
\nJako nowa metoda badawcza, nauka obywatelska nadal nie pokaza\u0142a swojego pe\u0142nego potencja\u0142u, jednak ju\u017c zdo\u0142a\u0142a udowodni\u0107 swoj\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107. Mo\u017cemy by\u0107 pewni, \u017ce na sta\u0142e wpisze si\u0119 ona na list\u0119 metod badawczych ch\u0119tnie wykorzystywanych w szerokim spektrum bada\u0144 \u015brodowiskowych. Ju\u017c teraz mo\u017cliwo\u015bci zaanga\u017cowania si\u0119 rosn\u0105, dzi\u0119ki powstaj\u0105cym kolejnym aplikacjom na smartfony i tablety, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 np. rozpoznawa\u0107 ro\u015bliny w terenie, a w najbli\u017cszym czasie dost\u0119pne b\u0119d\u0105 aplikacje mobilne i sieciowe projektu MammalNet pozwalaj\u0105ce rozpoznawa\u0107 ssaki ze zdj\u0119\u0107 wykonanych telefonem, a tak\u017ce przesy\u0142anie ich do bazy danych.
\nZach\u0119camy do otwarcia si\u0119 na mo\u017cliwo\u015bci, jakie daje obecny rozw\u00f3j nauki obywatelskiej. W\u015br\u00f3d wielu projekt\u00f3w ka\u017cdy mo\u017ce znale\u017a\u0107 co\u015b dla siebie, poszerzy\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 i zyska\u0107 nowe umiej\u0119tno\u015bci, a czasem po prostu doda\u0107 smaczku zwyk\u0142ym spacerom.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"